วัดเขานางบวช (วัดเขาขึ้น)

วัดเขานางบวช ตั้งอยู่ที่ ต.นางบวช อ.เดิมบางนางบวช จ.สุพรรณบุรี อยู่ห่างจากตัวเมืองสุพรรณบุรีขึ้นไปทางทิศเหนือ ประมาณ 51 กิโลเมตร ไปตามทางหลวงหมายเลข 340 กิโลเมตรที่ 138-139 ทางขึ้นสู่วัดมีทั้งทางลาดยางขึ้นไปบนยอดเขานางบวช ซึ่งเป็นที่ตั้งของวัด หรือจะเดินขึ้นบันได 281 ขั้น ไปจนถึงยอดเขาก็ได้

ย้อนไปใน พ.ศ.2308 สมัยสมเด็จพระเจ้าเอกทัศ ในขณะที่พม่าตั้งค่ายล้อมกรุงศรีอยุธยาอยู่ ชาวบ้านบางระจันได้รวมตัวกันต่อสู้กับพม่า ที่บ้านบางระจัน เมืองสิงห์บุรี ซึ่งมีผู้นำสำคัญของชาวบ้านและปรากฏชื่อ 12 ท่าน คือ พระอาจารย์ธรรมโชติ นายแท่น นายโชติ นายอิน นายเมือง นายทองแก้ว นายดอก นายจันหนวดเขี้ยว นายทองแสงใหญ่ นายทองเหม็น ขุนสรรค์ และพันเรือง ชาวบ้านบางระจันได้ต่อสู้กับพม่า และสามารถเอาชนะกองทัพพม่าได้ถึง 7 ครั้ง จนถึงครั้งที่ 8 ชาวบ้านบางระจันจึงพ่ายแพ้ในวันจันทร์ แรม 2 ค่ำ เดือน 8 ปีจอ พ.ศ.2309 รวมเวลาที่ไทยรบกับพม่าทั้งสิ้น 5 เดือน คือตั้งแต่เดือน 4 ปลายปีระกา พ.ศ.2308 ถึงเดือน 8 ปีจอ พ.ศ.2309

ตามประวัติกล่าวว่า พระอาจารย์ธรรมโชติ พระสงฆ์ผู้เป็นศูนย์รวมขวัญ และกำลังใจให้ชาวบ้านบางระจัน ในระหว่างทำสงครามกับพม่า เดิมท่านชื่อ ?โชติ? ขณะบวชได้ฉายาทางพระว่า ธรรมโชติรังสี บวชครั้งแรกที่ ?วัดยาง? บ้านแสวงหา จังหวัดอ่างทอง แต่จำพรรษา ณ วัดเขาขึ้น อยู่ที่เขานางบวช สุพรรณบุรี ท่านมีความรู้ด้านวิชากสิณ ด้านวิชาอาคม ต่อมาชาวบ้านบางระจันได้อาราธณาไปพำนักอยู่ ณ วัดโพธิ์เก้าต้น จังหวัดสิงห์บุรี ด้วยเหตุที่พระอาจารย์ธรรมโชติมีวิทยาอาคมสูง จึงได้ลงอาคมกับ ผ้าประเจียด (ผ้าลงเลขยันต์ และอักขระ ถือกันว่าเป็นเครื่องรางคุ้มกันตัว ใช้ผูกต้นแขนหรือคล้องคอ นิยมทำจาผ้าดิบสีแดง ตัดเป็นผืนสามเหลี่ยม อักขระเลขยันต์ที่เขียนลงบนผืนผ้า และกำหนดว่ามีอาถรรพ์ อำนาจทางไสยศาสตร์นั้นเป็นวิชาคงกระพันชาตรี แคล้วคลาด มหาอุด กำบังตัว คุ้มกำลัง อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลาย ๆ อย่างรวมกัน) ตะกรุดพิสมร (เครื่องรางของขลังชนิดหนึ่ง) แจกจ่ายให้กับนักรบค่ายบางระจัน สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพระนิพนธ์ในหนังสือไทยรบพม่าว่า พระอาจารย์ธรรมโชตินั้นได้หายสาบสูญไป หรือจะมรณภาพในเวลาเสียค่ายพม่า หรือหนีรอดไปได้หาปรากฏไม่ แต่ความเชื่อของชาวจังหวัดสุพรรณบุรีว่า น่าจะมามรณภาพที่วัดเขานางบวชนี้

เหตุที่วัดนี้ได้ชื่อว่าวัดเขานางบวชนั้น มีตำนานเล่าว่า ราวปี 1826 มีหญิงชื่อชบา เป็นสนมแห่งพระร่วงเจ้ากรุงสุโขทัย เกิดเบื่อหน่ายในเพศฆราวาส จึงออกบวชละทางโลกเข้าจำพรรษารักษาศีลอยู่ในถ้ำบนยอดเขาแห่งนี้ คนทั้งหลายจึงเรียกเขาแห่งนี้ว่า ?เขานางบวช? (ถ้ำอยู่ด้านหลังศาลา) ปัจจุบันปากถ้ำทรุดไม่สามารถเข้าไปได้ เล่ากันว่าภายใจถ้ำมีข้าวของ เครื่องประดับจำนวนมาก สันนิษฐานว่าเป็นของพวกที่ติดตามนางสนมชบา แต่ของเหล่านั้นได้สูญหายไปเมื่อ พ.ศ.2402 และวัดแห่งนี้เคยกลายเป็นวัดร้างในบางปีด้วย เครื่องประดับชิ้นสุดท้ายที่พบบริเวณปากถ้ำ เมื่อ พ.ศ.2539 เป็นกำไลหยกหัวพญานาค แต่ผู้พบมิได้ถวายเป็นสมบัติวัด

ภายในบริเวณวัดเขานางบวช

"เมื่อวานนี้เรือครุฑจักรฟันไม้ลอยน้ำบิ่น จึงต้องยกย้ายขึ้นเปลี่ยนจักรใหม่ยังไม่แล้ว อีกประการหนึ่งทางที่จะไปวันนี้ต้องเลี้ยวเข้าไปในทุ่งได้แต่เรือเล็ก จึงได้ลงเรือศรีเทพออกจากเดิมบางไปทางประมาณสักชั่วโมงหนึ่ง จึงถึงนาง บวชซึ่งมีตำบลบ้านและมีสะพานยาวเข้าไปจนถึงเขาแต่สะพานนั้นน้ำท่วม เรือเข้าไปจอดได้ถึงเชิงเขา ลักษณะเขาสมอคอนในแม่น้ำตอนตั้งแต่เดิมบางลงมาปรากฏว่าเป็นแม่น้ำใหม่ น่าจะเรียกว่าลำคลองมากกว่าแม่น้ำเพราะไม่มี ไม้ใหญ่มีแต่ไผ่และแคบกว่าลำแม่น้ำตอนข้างบนมาก ลำน้ำแต่เดิมไปทางกำมะเชี่ยน เมื่อถึงนางบวชแล้วเลี้ยวเข้าในคลองหรือในทุ่งเข้าไปถึงเชิงเขา มีกุฏิพระมุงแฝกหลังใหญ่ 3 หลัง มีพระสงฆ์อยู่ถึง 7 รูป มีโรงพักสัปปุรุษและสระ บัว ทางที่ขึ้นเขาเป็นสองทางตรงขึ้นไปเหมือนธรรมามูลทางหนึ่ง เลี้ยวอ้อมไปที่ไม่สูงชันทางหนึ่ง เขาก็เป็นลักษณะเดียวกันกับเขาธรรมมามูลหรือโพธิ์ลังกา ไม่ใคร่มีต้นไม้อื่นนอกจากไม้รวกเต็มไปทั้งเขา ฤดูแล้งแห้งใบร่วงเกิดเพลิง บ่อยๆ

เพราะฉะนั้นหลังคาโบสถ์วิหารใคร่อยู่ได้ ที่ลานบนหลังเขายาวประมาณสัก 30 วา เกือบจะเท่ากับวัดราชประดิษฐ์แต่แคบกว่าดูเป็นลานกว้างขวางสบายดีกว่าธรรมามูล ที่บนนั้นมีพระอุโบสถหลังหนึ่ง 5 ห้อง ไม่มีหน้าต่างก่อเว้น ว่างอย่างวัดพุทไธสวรรย์แต่หลังคาไม่มีมุงแฝกคลุมไว้ พระที่ตั้งอยู่บนฐานชุกชีเป็นพระพุทธรูป ศิลาปั้นปูนประกอบปิดทองฐานทำลายรักปิดทองอย่างดีเต็มไปทั้งฐานชุกชี ผนังโบสถ์ด้านหนึ่งก่อเป็นแท่นพระเท่าตัวฝีมือดีๆอย่าง โบราณ สวมเทริดหน้าต่างๆแต่ชำรุดทั้งสิ้น ได้สั่งให้เชิญลงมาจะปฏิสังขรณ์ 4 องค์ ถ้าแล้วเสร็จจะส่งกลับขึ้นไปไว้ที่เขานั้นบ้าง เสมาใช้ศิลาแผ่นใหญ่ๆอย่างเสมาวัดหลวงกรุงเก่า มีกำแพงแก้วรอบไปจนกระทั้งพระเจดีย์และวิหารด้วย แต่วิหารนั้นเป็นที่น่าสงสัยอยู่ว่าจะทำเป็นสองคราวเพราะกระชั้นพระเจดีย์นัก ไม่ได้ไว้ช่องอีก มีช่องหน้าต่างเล็กสูงสักศอกเดียว กว้างคืบเศษ สองช่องเท่านั้น ท้ายวิหารจดฐานพระเจดีย์ ที่กำแพงแก้วมีพระเจดีย์ประจำมุม เห็นจะ มีถึงด้านละ 8 องค์ พระเจดีย์นั้นก็มีแว่นฟ้า 3 ชั้น ข้างบนตั้งรูปพระเจดีย์ปั้นดินเผาสีดำบ้าง ขาวบ้าง เผาแข็งแกร่ง ได้นำลงมาเป็นตัวอย่างองค์หนึ่ง มีศาลายาวก่ออิฐแต่ไม่มีหลังคา เห็นจะเป็นที่จำศีลภาวนาคงจะได้มุงกระเบื้องกะ บูทั้งนั้น เหลือหลังคาอยู่แต่วิหารทางที่จะแลจากเขานางบวชนี้สู้เขาพระไม่ได้ เพราะเหตุที่มีต้นไม้บังอยู่เสียข้างหนึ่ง แต่การซึ่งขึ้นไปบนยอดเขาเหล่านี้มีประโยชน์ที่ได้เห็นภูมิพื้นที่ว่าเป็นอย่างไร ข้อที่เราเห็นเมื่อเวลามาน้ำว่า เหมือนมาในดงไม้ใหญ่ แต่ที่จริงขึ้นไปที่สูงแล้วแลเห็นว่าไม่มีดงแห่งใดเลย ป่าไผ่นี้ก็เป็นลักษณะเดียวกันกับป่าสนของเมืองฝรั่งของเขาปลูกเหย้าเรือนด้วยไม้สนของเราก็สำเร็จด้วยไม้ไผ่เป็นที่งามบริบูรณ์ดีทุกแห่ง เขานางบวชนี้เป็น ที่ราษฎรนับถือมาก มีกำหนดขึ้นไหว้พระกันในเดือน 4 มาแต่หัวเมืองอื่นๆก็มาก ใช้เดินทางบกทั้งนั้น ได้หยุดทำกับข้าวกินที่เชิงเขาแล้วจึงล่องเรือลงมาจนถึงปากกระเสียวจึงกลับเข้าลำน้ำเดิม" อ้างอิง หนังสือวรรณกรรมล้ำค่า เสด็จประพาสต้นในรัชการที่ 5 (พระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระนิพนธ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ) หน้าที่ 135-137

แหล่งข้อมูล : watkaonangbuach.org, หนังสือสวดมนต์และประวัติอาจารย์ธรรมโชติ ชุดที่ 3 (ได้รับหนังสือเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2557, ข้อมูลในหนังสือน่าจะถูกพิมพ์ปี 2550 หรือต้นปี 2551)