ยาอม
  |
ยาอม (Lozenges)
หากบอกว่ายาอมเป็นยาเม็ดที่อร่อยที่สุด ก็คง ไม่มีใครปฏิเสธ ยาอมมักจะใช้สำหรับการรักษาเฉพาะที่ เช่นในบริเวณปากและคอ ได้แก่ ยาชาเฉพาะที่ ยาฆ่าเชื้อ หรือยาปฏิชีวนะ ส่วนมากที่มีจำหน่ายในท้องตลาดมักเป็นยาอมแก้เจ็บคอ ระคายคอ แก้ไอ หรือทำให้มีอาการชา บรรเทาอาการระคายหรือเจ็บคอโดยยาจะค่อยๆ ละลาย ออกมาอย่างช้าๆ ด้วยน้ำลายในช่องปาก ยาอมเป็นยาเม็ดที่มีรสชาติและสีสัน ที่น่ารับประทาน นอกเหนือจากตัวยาแล้ว ส่วนประกอบของยาชนิดนี้ก็เป็นสาร ประเภทน้ำตาลชนิดต่างๆเช่น กลูโคส ซอร์บิทอล และแมนนิทอล เนื่องจาก สามารถละลายนาได้ดีและยังมีรสชาติดีอีกด้วย อย่างไรก็ตาม ยาอมแก้ไอ แก้เจ็บคอเป็นยาที่ใช้บรรเทาไม่ใช่รักษาอาการที่สาเหตุบ่อยครั้งจำเป็นที่ต้อง ได้รับยารับประทานอื่นๆ ที่รักษาต้นเหตุร่วมด้วยเช่น ยาปฏิชีวนะ สำหรับ เม็ดอม หรือลูกอมต่างๆ ก็จัดเป็นรูปแบบเดียวกันนี้เพียงแต่ไม่มีตัวยาผสมอยู่ ยาอมใต้ลิ้นและกระพุ้งแก้ม (Sublingual and buccal tablets) ยาอมใต้ลิ้น จะใช้สำหรับอมหรือวางไว้ใต้ลิ้น ยาที่นิยมทำในรูปแบบนี้ มักเป็นยาที่ใช้ในโรคระบบหลอดเลือดและหัวใจ เช่นยาแก้ปวดเค้นอกอัน เนื่องจากหลอดเลือดหัวใจตีบ โดยยามีผลให้หลอดเลือดดำและแดงคลายตัว ลดภาระของหัวใจ ความต้องการออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจก็ลดลงอาการ ปวดจึงลดลงตาม ยาเม็ดชนิดนี้จะออกฤทธิ์โดยยาจะเกิดการละลายภายใน ปากใต้ลิ้น แล้วถูกดูดซึมผ่านเข้าเยื่อบุช่องปากเข้าสู่หลอดเลือดจำนวนมากที่ อยู่ใต้ลิ้น (ลองกระดกลิ้นและส่องกระจกดู)เข้าสู่กระแสเลือดและไปที่หัวใจ ได้ทันทีโดยไม่ต้องแวะเวียนไปตับหรืออวัยวะอื่นๆ ก่อน เพราะจะไม่ทันการ ยาอมใต้ลิ้นหลายคนอาจจะพบเห็นได้บ่อยในคนไข้โรคหัวใจ ตามที่กล่าวแล้ว เม็ดยาขนาดเล็กนี้เอาไว้อมใต้ลิ้นขณะผู้ป่วยมีอาการแน่นหน้าอก เม็ดยา จะเกิดการละลายและดูดซึมเพื่อบรรเทาอาการแน่นหน้าอกได้อย่างรวดเร็ว หากไม่ดีขึ้นสามารถอมซ่าได้ภายใน 5 นาทีอีก 2 ครั้ง หากว่าอาการยังไม่ดี ขึ้น ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาล สำหรับยาอมกระพุ้งแก้ม ก็มี จุดมุ่งหมายของการตั้งตำรับเหมือนกัน คือตัวยาสามารถซึมผ่านเยื่อบุช่องปาก เข้าสู ่กระแสเลือดผ ่านหลอดเลือดฝอย จำนวนมากที่อยู่ในช่องปาก ยาอมชนิดนี้ จะอมอยู่ระหว่างกระพุ้งแก้มด้านบนกับเหงือก ปัจจุบันมีการพัฒนารูปแบบยา นี้ในลักษณะที่วางติดกับเยื่อบุข้างแก้ม และให้ตัวยาค่อยๆ ปลดปล่อยออกมา |
บรรณานุกรม: มังกร ประพันธ์วัฒนะ. สาระ-ปัน-ยา 3. นนทบุรี. สภาเภสัชกรรม. 2555.